รักษ์เกิดที่บ้านเก่า สู่พลวัตในเทศกาลฟื้นทุนวัฒนธรรม – ดร.ธนภณ วัฒนกุล และพิชามญชุ์ ชัยดรุณ

รักษ์เกิดที่บ้านเก่า สู่พลวัตในเทศกาลฟื้นทุนวัฒนธรรม

โดย ดร.ธนภณ วัฒนกุล และ พิชามญชุ์ ชัยดรุณ

400 หน้า 490 บาท มีภาพถ่ายสี่สีประกอบตลอดทั้งเล่ม

จัดทำโดย : โครงการวิจัยการพัฒนาเมืองแห่งทุนทางวัฒนธรรมที่ยั่งยืน และเครือข่ายย่านวัฒนธรรมชุมชนระยะที่ 1 และ 2 มหาวิทยาลัยศิลปากร ภายใต้การสนับสนุนทุนวิจัย จากหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.)

พิมพ์ครั้งแรก : พฤศจิกายน 2568

ฟรี! ที่คั่นหนังสือในเล่ม

.

หนังสือ “รักษ์เกิดที่บ้านเก่า สู่พลวัตในเทศกาลฟื้นทุนวัฒนธรรม” เป็นงานเขียนเชิงสารคดีที่สื่อสารถึงคุณค่าของการฟื้นทุนวัฒนธรรม อันเริ่มต้นมาจาก “รักษ์เกิดที่บ้านเก่า” ซึ่งหมายถึงการรักษาบ้านเก่า ย่านเก่า เมืองเก่า ไปจนถึงกระบวนการจัดการทุนทางวัฒนธรรมในพื้นที่ และการจัดงานเทศกาลต่าง ๆ ใน “เทศกาลฟื้นทุนวัฒนธรรม” ที่จัดขึ้นใน 4 เมือง ในความดูแลของ 4 องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ได้แก่

-องค์การบริหารส่วนจังหวัดลำปาง จังหวัดลำปาง

-เทศบาลเมืองกาฬสินธุ์ อำเภอเมือง จังหวัดกาฬสินธุ์

-เทศบาลเมืองพนัสนิคม อำเภอพนัสนิคม จังหวัดชลบุรี

-เทศบาลเมืองทุ่งสง อำเภอทุ่งสง จังหวัดนครศรีธรรมราช

.

พื้นที่เหล่านี้ล้วนเป็นเมืองที่มีทุนทางวัฒนธรรมอันล้ำค่า มีมรดกทางวัฒนธรรมที่ส่งต่อมาจากรุ่นสู่รุ่นเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว เมื่อผสานเข้ากับความร่วมมือร่วมใจของประชาคมในท้องถิ่น ร่วมกับคณะนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยศิลปากร ภายใต้การสนับสนุนทุนวิจัยจาก “หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.)” ที่เริ่มเข้ามาทำงานวิจัยในพื้นที่ตั้งแต่ พ.ศ. 2558 เป็นต้นมา จนทำให้เกิดการสร้างกรอบแนวคิดในการจัดการทุนทางวัฒนธรรมขึ้นใหม่ เกิดการสร้างสรรค์เทศกาลใหม่ขึ้นในพื้นที่โดยอิงจากรากฐานทุนวัฒนธรรมดั้งเดิม

.

ถอดสูตรสำเร็จจาก 4 เมืองต้นแบบ:

รวบรวมกรณีศึกษาที่มีบริบทต่างกันอย่างสิ้นเชิง ทั้ง ลำปาง, กาฬสินธุ์, พนัสนิคม (ชลบุรี) และ ทุ่งสง (นครศรีธรรมราช) เพื่อให้เห็นวิธีการดึงอัตลักษณ์เฉพาะตัวของแต่ละท้องถิ่นออกมาใช้งาน

พิสูจน์ผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม:

ชี้ให้เห็นว่าการจัด “เทศกาลวัฒนธรรม” ไม่ใช่อีเวนต์ที่จัดแล้วจบไป แต่เป็นเครื่องมือสร้าง “ย่านวัฒนธรรม” ที่ช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจฐานรากและสร้างรายได้หมุนเวียนกลับสู่คนในชุมชนได้จริง

เน้นพลังการมีส่วนร่วม:

สะท้อนภาพความร่วมมือแบบสามประสานระหว่าง ชุมชนท้องถิ่น, องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) และคณะนักวิจัย โดยให้คนในพื้นที่เป็นศูนย์กลางและเป็นเจ้าของโปรเจกต์อย่างแท้จริง

เนื้อหาอัดแน่นและสมบูรณ์:

ตัวเล่มมีความหนาถึง 400 หน้า รวบรวมข้อมูลดิบ ภาพถ่ายเชิงพื้นที่ และกรอบแนวคิดการจัดการทุนวัฒนธรรมไว้อย่างเป็นระบบ

เหมาะสำหรับ:

ผู้ที่ทำงานด้านการพัฒนาเมือง นักศึกษา หรือผู้สนใจจัดอีเวนต์ชุมชน

.

สารบัญ

คำนิยม

ดร.สีลาภรณ์ บัวสาย

ดร.กิตติ สัจจาวัฒนา

รศ. ดร.สุพรรณี ฉายะบุตร

คำนำ

มาร่วมตระหนักในคุณค่าของวัฒนธรรมพื้นถิ่น และความรักในถิ่นฐานบ้านเกิดอันเป็น “ราก” ที่สำคัญของเราทุกคน

บทนำ

ผลสำเร็จของการวิจัยเชิงพัฒนาพื้นที่ เป็น “นวัตกรรมทางวัฒนธรรม” ที่สามารถนำองค์ความรู้ไปสร้างความเปลี่ยนแปลงในพื้นที่ได้อย่างเป็นรูปธรรม

ต้นธารวัฒนธรรม ณ นครลำปาง

ต้นธารวัฒนธรรมของเมืองลำปางที่ทอดยาวอยู่ในกาลเวลา ทำให้เมืองนี้มีเรื่องราวเล่าขานมากมายในฐานะเมืองหลวงเก่าแก่ของดินแดนล้านนาในอดีต

หมุดหมายแห่งกาลเวลาที่กาฬสินธุ์

“เมืองหลัก” ทางวัฒนธรรมที่มีทุนทางวัฒนธรรมอันล้ำค่า เป็นแต่เพียงว่าจะมีใครมองเห็นหมุดหมายแห่งกาลเวลาที่ซ่อนอยู่หรือไม่?

พลังของจังหวะหัวใจในพนัสนิคม

ในบรรยากาศของเมืองเล็กที่เหมือนหยุดเวลาเอาไว้ในอดีต แต่ในอดีตนั้น มีปัจจุบันที่กำลังเคลื่อนไหว ภายใต้ “จังหวะ” อันเร้าใจที่ซ่อนอยู่

“ทุ่งสง” เมืองชุมทางแห่งการจัดการทุนวัฒนธรรม

จากเมืองชุมทางรถไฟที่มีความหลากหลายทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิตของผู้คน สู่เมืองชุมทางแห่งการจัดการทุนวัฒนธรรมในวันนี้

บรรณานุกรม

.

เกี่ยวกับผู้เขียน

ดร.ธนภณ วัฒนกุล

ในแวดวงนักวิชาการด้านวัฒนธรรมของไทย ดร.ธนภณ วัฒนกุล ได้รับการกล่าวถึงในฐานะผู้เริ่มต้นผลักดันแนวคิดเรื่องการจัดการทุนทางวัฒนธรรม โดยมุ่งเน้นการวิจัยเชิงปฏิบัติการในพื้นที่ เพื่อพลิกทุนทางวัฒนธรรมให้เป็นพลังขับเคลื่อนเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืนจนประสบความสำเร็จภายใต้โครงการวิจัย “การพัฒนาเมืองแห่งทุนวัฒนธรรมที่ยั่งยืนและเครือข่ายย่านวัฒนธรรมชุมชน”

.

นอกจากนี้ ดร.ธนภณ ยังดำรงตำแหน่งเป็นผู้เชี่ยวชาญการบริหารงานวิจัยเชิงพัฒนาพื้นที่ ด้านทุนทางวัฒนธรรมชุมชน วิทยสถาน “ธัชภูมิ” เป็นผู้ริเริ่มเทศกาลที่เกิดจากงานวิจัย และผู้ร่วมออกแบบหลักสูตร “นักจัดการทุนวัฒนธรรม” ที่เป็นกำลังสำคัญในการสร้างชาติด้วยทุนทางวัฒนธรรม รวมทั้งมีผลงานหนังสือ “การจัดการทุนวัฒนธรรมไทย ทฤษฎีและการปฏิบัติ” ที่ให้ความรู้ด้านการพัฒนาและจัดการทุนวัฒนธรรมร่วมกับ ดร.สีลาภรณ์ บัวสาย

.

พิชามญช์ ชัยดรุณ

อดีตรองบรรณาธิการ นิตยสารสกุลไทย ปัจจุบันเป็นนักเขียนและบรรณาธิการอิสระ มีผลงานการเขียนสารคดีและบทความเชิงประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรม โดยมีผลงานรวมเล่ม อาทิ “บรมนาถบพิตรแห่งศาลสถิตยุติธรรม” “๑๐๐ ปี พระบรมราชสมภพพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล” “เรือนรับรองราชทูตโปรตุเกส ปฐมบทความสัมพันธ์ทางการทูตในประเทศไทย” “ผ้าขาวม้าท้องถิ่นหัตถศิลป์ไทย” ฯลฯ