พระตรีปิฎก : ประวัติพระถังซำจั๋ง ฉบับกะทัดรัด (พิมพ์ครั้งที่ 7 พ.ศ. 2569) – ส. ศิวรักษ์

พระตรีปิฎก : ประวัติพระถังซำจั๋ง ฉบับกะทัดรัด

ส. ศิวรักษ์ แปลและเรียบเรียง

สำนักพิมพ์สยามปริทัศน์ พิมพ์ครั้งที่ 7 : 27 มีนาคม 2569

กษิดิศ อนันทนาธร – บรรณาธิการ

นริศ จรัสจรรยาวงศ์ – คำนำเสนอ

ปกอ่อน หนา 120 หน้า ราคาปก 200 บาท

ฟรี! ที่คั่นหนังสือในเล่ม

.

.

ต้นฉบับที่ ส. ศิวรักษ์ เรียบเรียงเป็น “พระตรีปิฎก” ใช้ชื่อว่า The Real Tripitaka

ตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2495 โดย อาเธอร์ วาเล่ย์ (Arthur Waley, พ.ศ. 2432 – 2509)

นักแปลและนักตะวันออกศึกษาชาวอังกฤษ

ผู้มีบทบาทสำคัญในการพาวรรณกรรมจีนและญี่ปุ่น

เข้าสู่กระแสหลักของโลกภาษาอังกฤษในคริสต์ศตวรรษที่ 20

.

หนังสือเล่มนี้เปรียบเสมือนจุดบรรจบของสามสายธาร

ชีวิตจริงของ พระถังซำจั๋ง จากโลกตะวันออก

การตีความเชิงประวัติศาสตร์ของ อาเธอร์ วาเล่ย์ จากโลกตะวันตก

และการถ่ายทอดด้วยสำนวนเฉพาะตัวของ ส. ศิวรักษ์ บนแผ่นดินไทย

.

ถ้อยคำเรียบ สุภาพ ให้ความหมายต่อชีวิต

อ่านจบได้ในเวลาไม่นาน และเข้าถึงแก่นได้โดยไม่ต้องมีพื้นฐานลึกซึ้ง

คุณค่าของหนังสืออยู่ที่พลังชี้ชวนให้ผู้อ่านออกเดินทางภายใน

เช่นเดียวกับพระเถระผู้จาริกสู่ไซที กว่าครึ่งศตวรรษผ่านไป

พระตรีปิฎก ยังวางอยู่ได้อย่างสง่างามบนโต๊ะอ่านหนังสือไทย

โดยทำหน้าที่เชื่อมประวัติศาสตร์ วรรณกรรม และธรรมะเข้าไว้ด้วยกัน

-นริศ จรัสจรรยาวงศ์

บางส่วนจาก คำนำเสนอ

.

สารบัญ

คำนำ ส.ศิวรักษ์ สำหรับการพิมพ์ครั้งที่ 7 (พ.ศ.2569)

คำนำเสนอ โดย นริศ จรัสจรรยาวงศ์ (พ.ศ.2569)

อนุโมทนากถาของเจ้าอาวาสวัดทองนพคุณ (พ.ศ.2505)

คำไว้อาลัย จาก ฯพณฯ เอกอัครราชทูตประจำสหพันธรัฐเยอรมันตะวันตก (พ.ศ.2504)

คำปรารภ ส.ศิวรักษ์ (พ.ศ.2505)

คำนำ ส.ศ. (พ.ศ.2505)

พระตรีปิฎก

-กำเนิดและชีวิตเบื้องต้น

-เริ่มจาริก

-ออกจากเมืองจีน

-สมารกานท์ และอาฟฆานิสถาน

-ถึงอินเดีย

-ปัญจาพ

-ดินแดนพุทธศาสนา

-ความเป็นอยู่ที่นาลันทา

-เตรียมกลับประเทศจีน

-ราชสำนักแคว้นอัสสัม

-เดินทางกลับ

-กลับสู่ลุ่มแม่น้ำสินธุ

-ภูเขาฮินดูกูฏ

-กลับถึงเมืองจีน

-งานแปล

-ลิขิตจากอินเดีย

-ญี่ปุ่น

-อาพาธ

-อาพาธครั้งสุดท้าย

.

คำนำ

สำหรับการพิมพ์ครั้งที่ ๗ (พ.ศ. ๒๕๖๙)

.

พระถังซำจั๋ง (ค.ศ. ๖๐๐-๖๖๔) หรือพระเหี้ยนจัง (ซวนจ่าง) หรือพระตรีปิฎกาจารย์ ถือกันว่า ท่านเป็นหนึ่งในสี่ของนักแปลผู้ยิ่งใหญ่ที่ถ่ายพระธรรมคัมภีร์ภาษาสันสกฤตออกเป็นภาษาจีน และท่านตั้งนิกายโยคาจาระขึ้นในเมืองจีนด้วย

.

ท่านใช้เวลา ๑๖ ปี ถือบุญจาริกไปชมภูทวีป (ค.ศ. ๖๒๙ – ๖๔๕) โดยท่านได้ไปศึกษา ณ นาลันทามหาวิหาร และไปยังสังเวชนียสถานทุกแห่ง ดังท่านเขียนเล่าไว้ในบันทึกการเดินทางของท่าน ซึ่งมีแปลออกเป็นหลายภาษาแล้ว

.

เมื่อท่านกลับถึงเมืองจีนแล้วนั้น ท่านแปลปกรณ์สำคัญ ๆ ของฝ่ายโยคาจาระออกมามากเล่ม เช่น ปรัชญาปารมิตาสูตร หกร้อยปกรณ์ โยคาจารภูมิศาสตระ อภิธรรมโกศา มหายานสัมปริคหะ ของท่านอสังคะ ตรีศึกษา และ วิมศติกะ ของท่านวสุพันธุ

.

นอกไปจากนี้แล้ว ท่านยังเรียบเรียงเป็นภาษาจีน โดยเนื้อหาว่าด้วยวิญญาณปฏิมาตรตาสิทธิ ซึ่งเป็นอรรถกถาของพระอาจารย์เจ้าของฝ่ายลัทธิโยคาจาระ เล่มนี้ ท่านนัท ฮันห์นำมาขยายต่อ แล้วข้าพเจ้าแปลเป็นภาษาไทย โดยให้ชื่อว่า สู่ชีวิตอันอุดม

.

ส่วนที่ท่านแปลภาษาจีนออกเป็นสันสกฤตก็มี โดยเฉพาะก็คัมภีร์ของเล่าจื๊อ ท่านสามารถหาศัพท์ภาษาจีนมาใช้ได้อย่างพอเพียงกับศัพท์ทางพุทธศาสนาในภาษาสันสกฤต

.

หากอยากทราบประวัติท่านโดยละเอียด ก็อ่านได้จากในหนังสือเล่มนี้

.

สำหรับเรื่อง พระตรีปิฎก ที่ข้าพเจ้าเรียบเรียงมานั้นพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๕ เนื่องในงานพระราชทานเพลิงศพพระภัทรมุนี (อิ๋น ภทฺรมุนี) อดีตเจ้าอาวาสวัดทองนพคุณ ผู้เป็นปิยาจารย์ของข้าพเจ้า โดยท่านเจ้าคุณอาจารย์มีชาตกาลครบ ๑๑ รอบมะเส็งนักษัตร (๑๓๒ ปี) เมื่อวันที่ ๑๕ มีนาคม ๒๕๖๘ ทั้งงานชิ้นนี้ก็มีอายุกว่าหกทศวรรษแล้ว จึงนับว่าควรแก่การนำมาจัดพิมพ์ขึ้นใหม่ เพราะคราวล่าสุดที่มีการจัดพิมพ์หนังสือเล่มนี้ ก็เมื่อ พ.ศ. ๒๕๕๖ โดยสมาคมเผยแผ่คุณธรรม “เต็กก่า” จีจินเกาะ ซึ่งมีนิวาสสถานวิหารเซียนตั้งอยู่ชิดติดกับบริเวณวัดทองนพคุณ อันเสมือนหนึ่งกัลยาณมิตรบ้านใกล้เรือนเคียง ได้มีกุศลเจตนาจัดพิมพ์เผยแผ่เป็นธรรมวิทยาทานส่วนหนึ่ง และศูนย์ไทย-ธิเบต จัดพิมพ์เพื่อจำหน่ายในแวดวงนักอ่านอีกส่วนหนึ่ง

.

การจัดพิมพ์ครั้งนี้ สำนักพิมพ์สยามปริทัศน์ได้มอบหมายให้นายกษิดิศ อนันทนาธร เป็นบรรณาธิการ โดยใช้ต้นฉบับจากการพิมพ์ครั้งแรก เพื่อรักษาสำนวนไว้เป็นอนุสรณ์ หากแก้ไขการสะกดคำบ้างเล็กน้อย แต่มิได้เปลี่ยนการออกชื่อต่าง ๆ เฉกเช่นในฉบับที่พิมพ์รวมเล่มในหนังสือ พระดีที่น่ารู้จัก เคยปรับสำนวนให้สอดคล้องกับเล่มของนายเคงเหลียน สีบุญเรือง และในคราวนี้ได้จัดทำรูปเล่มในขนาดกะทัดรัด อันเป็นประเดิมเริ่มแรกในการนำงานอันเกี่ยวเนื่องด้วยพุทธศาสนาของข้าพเจ้ามาทยอยจัดพิมพ์เผยแพร่ต่อไป

.

ส. ศิวรักษ์

๙ มีนาคม ๒๕๖๙

๑๑๐ ปีชาตกาล อาจารย์ป๋วย อึ๊งภากรณ์