สหภาพโซเวียตล่มสลายไปเมื่อปลายปี
ค.ศ. 1991 กลายเป็นอดีตและเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์โลก ซึ่งคงจะมีการศึกษาวิเคราะห์
วิพากษ์วิจารณ์กันไปในห้องเรียน และในแวดวง
วิชาการทั้งเกี่ยวกับความเป็นมา สาเหตุของการ ล่มสลายและผลกระทบต่อโลกกว้าง โดยเฉพาะการเมืองระหว่างประเทศ และแน่นอนคงมีการ ค้นคว้าหาบทเรียนเกี่ยวกับระบอบการเมืองแบบ
เผด็จการของพรรคการเมืองพรรคเดียวในการบริหารประเทศ
ผมโชคดีที่เคยทำงานในกรอบความสัมพันธ์ไทย-โซเวียตในหลายโอกาส ทั้งในเรื่องการเมือง เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม และได้รับเกียรติให้ไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตประจำสหภาพโซเวียต จึงได้สัมผัสกับปรากฏการณ์และเหตุการณ์ต่าง ๆ โดยตรงด้วยตัวเอง


























