เจ้าพ่อประวัติศาสตร์จอมขมังเวทย์

ตลอดช่วงเวลากว่าครึ่งศตวรรษที่ผ่านมา การอธิบายและงานศึกษาทางประวัติศาสตร์ในสังคมวิชาการไทย ได้ขยับขยายจากประเด็นประวัติศาสตร์การเมืองมาสู่ประวัติศาสตร์เศรษฐกิจ สังคมวัฒนธรรม และภูมิปัญญา อันก่อให้เกิดมุมมองต่อ “อดีต” ที่ทั้งแตกต่างและหลากหลายมากขึ้นกว่าในอดีต

ในทางเดียวกัน “พลังทางประวัติศาสตร์” หรือ “พลังการเปลี่ยนแปลง” ทางประวัติศาสตร์ ในคำอธิบายของงานศึกษาทางประวัติศาสตร์ยุคหลังก็ได้เคลื่อนย้ายจากเอกบุรุษมาสู่เหตุปัจจัยทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคมวัฒนธรรม และภูมิปัญญามากยิ่งขึ้น

เจ้าพ่อ ประวัติศาสตร์ จอมขวังเวทย์ มิได้เป็นเพียงหนังสือรวมบทความเนื่องใจวาระครบรอบ 60 ปี ของ รศ.ฉลอง สุนทราวาณิชย์ “ครูทางประวัติศาสตร์” แต่เพียงอย่างเดียวเท่านั้น หากแต่บทความทางประวัติศาสตร์แต่ละชิ้นที่ถูกเขียนขึ้นโดยนักวิชาการชั้นนำในหนังสือเล่มนี้ ยังสะท้อนให้เห็นภาพอันหลากหลายของคำอธิบายทางประวัติศาสตร์ ที่มีทั้งความลุ่มลึกภายใต้ความซับซ้อนของเรื่องราวอันน่าติดตาม อันเปรียบเสมือนตัวแทนของแนวทางการศึกษาทางประวัติศาสตร์ในช่วงครึ่งศตวรรษที่ผ่านมา

นอกจากนี้ ห้วงชีวิต 60 ปีของ รศ.ฉลอง สุนทราวาณิชย์ ตั้งแต่เป็นนักเขียนทางประวัติศาสตร์จนถึงครูทางประวัติศาสตร์ ก็ดูจะมีลักษณะ “เดิน” ไปด้วยกันกับการค้นคว้าและคำอธิบาย “อดีต” ที่เปิดโลกและพรมแดนความรู้ทางประวัติศาสตร์ที่เปิดกว้างหลายมุมขึ้น และท่านก็ได้แสดงบทบาททั้งในฐานะผู้แสดง ผู้กำกับบท ผู้ชี้แนะ และผู้ติดตามกระแสธารทางประวัติศาสตร์ดังกล่าว

หนังสือเล่มนี้ จึงเปรียบดั่ง “ทางเดิน” ทางประวัติศาสตร์ของทั้ง รศ.ฉลอง สุนทราวาณิชย์ และวงการศึกษาประวัติศาสตร์ไทยในช่วงกว่าครึ่งศตวรรษที่ผ่านมา

สารบัญ

• –   ปัตตานีในรูปหล่อของหลวงปู่ทวด / แพทริค โจรี เขียน : จีรพล เกตุจุมพล พากษ์ไทย
• –   ภาพหลอกหลอน ณ ชายแดนใต้ของไทย การเขียนประวัติศาสตร์ปาตานีและโลกอิสลาม / เบเนดิกต์ แอนเดอร์สัน ปาฐกถา : อาทิตย์ เจียมรัตตัญญู แปล
• –   ประวัติศาสตร์การบัญญัติศัพท์ : มิติหนึ่งของการเมืองวัฒนธรรมก่อนและหลังการปฏิวัติ 2475 / สายชล สัตยานุรักษ์
• –   ข้อเสนอในการศึกษาประวัติศาสตร์ท้องถิ่น : ประวัติศาสตร์ชุมชนท้องถิ่นภาคเหนือ / อรรถจักร์ สัตยานุรักษ์
• –   นักเลงควายเมืองชลบุรี / สุมาลี พันธุ์ยุรา
• –   วีรบุรุษไพร่แดงในชวา / ทวีศักดิ์ เผือกสม
• –   “เวลาของข้าพเจ้าจะต้องมา…” : Gustav (Alma) Mahler กับดนตรีของโลก / ธเนศ วงศ์ยานนาวา
• –   ประวัติผู้เขียนและผู้แปล