ลมหายใจของพญานาค (A Breath of the Serpent) – ดร.ศรัณย์ เลิศรักษ์มงคล

ลมหายใจของพญานาค (A Breath of the Serpent)

ดร.ศรัณย์ เลิศรักษ์มงคล

ปกอ่อน 268 หน้า ราคา 550 บาท

พิมพ์ครั้งที่ 1 : 1 ตุลาคม 2566

รูปเล่มขนาดใหญ่ 17.8 x 25 ซ.ม.

มีภาพประกอบทั้งสี่สี และภาพขาว-ดำ

มีบทสวดและคาถาท้ายเล่ม

มี 20 คำนิยม

.

สารบัญ

บทที่ ๑ บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

บทที่ ๒ กำเนิดบั้งไฟพญานาค

-จากราชปุโรหิตสู่เจ้าผู้ครองนครบาดาลใต้ลำน้ำโขง

-อัธยาศัยแห่งพระโพธิสัตว์ที่เกิดขึ้นภายในใจ

-พระสุบินนิมิตของพญานาคา

-วันเทโวโรหณะและพุทธานุภาพอันไม่อาจลืมเลือน

-เหนือนครบาดาลในวันที่พระบรมศาสดาทรงเปิดโลก

-สองพญานาคารำลึก

-การเสด็จออกปลีกวิเวกและการปฏิบัติธรรม

-วิถีแห่งการบำเพ็ญภาวนา

-กำเนิดบั้งไฟพญานาค

-พญานาคราชและการถวายประทีปเป็นพุทธบูชา

บทที่ ๓ จิตใจและปณิธานของเหล่าพญานาคราช

-เรื่องราวของพญานาคปลอมบวชสู่ความเป็นต้นบัญญัติมาถึงปัจจุบัน

-บทบาทของพญานาคในช่วงปลายสมัยพุทธกาล : การนำเอาพระบรมสารีริกธาตุไปไว้ในเมืองนาค

-สองพญานาคราชผู้อัญเชิญพระบรมสารีริกธาตุและเรื่องของรามคามสถูป

-พญานาคที่รามคามในจดหมายเหตุของพระถังซำจั๋งและพระภิกษุฟาเหียน

-ปฐมบทในการสร้างพระเจดีย์ทั้ง ๘๔,๐๐๐ แห่งของพระเจ้าอโศกมหาราช

-พระเจ้าอโศกทรงพบกับพระอุปคุตเถรเจ้า

-พระอุปคุตเถรเจ้านำให้พระเจ้าอโศกฯ ทรงพบกับพญากาลิกนาคราช

บทที่ ๔ พญานาคคือใคร?

-พญานาค: ๒,๖๐๐ ปีที่ถูกลืม?

-พญานาคในความรับรู้ของคนทั่วไป

-การเกิดของเหล่าพญานาค

-ท้าววิรูปักข์มหาราช : เทพบุตรนาคาธิราชผู้เป็นใหญ่กว่าพญานาคทั้งปวง

-พญานาคทั้ง ๔ ตระกูล

-ผู้ปกครองเหล่านาคชั้นรองลงมาและนาคาธิราช ๙ ตระกูล

บทที่ ๕ บุพกรรมที่ทำให้เกิดเป็นพญานาค

-คำสอนเรื่องกฎแห่งกรรมและการเวียนว่ายตายเกิด

-กรรมที่จัดตามหน้าที่มี ๔ ประการ

-กรรมที่จัดตามแรงหนักเบามี ๔ ประการ

-กรรมที่จัดตามการให้ผล ๔ ประการ

-แม้พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเองก็ทรงเคยอยู่ภายใต้กฎแห่งกรรม

-ในห้วงแห่งวัฏสงสารอันยาวนาน : แม้พระพุทธองค์ก็ทรงเคยเกิดเป็นพญานาคา

-พระสังขปาละนาคราช

-จัมเปยยนาคราช

-พระภูริทัตนาคราช

-กาฬนาคราชผู้หลับใหล : บุญหรือบุพกรรมอันใดที่ส่งผล?

-ปฐวินทรนาคราช

-เอรากปัตต์นาคราช : เพราะความวิตกในพระธรรมวินัยจึงทำให้ไปสู่ความเป็นนาค

-พระบรมศาสดาทรงสอนอุตตรมานพให้ขับเพลงแก้ปริศนาของนาคราช

-บุพกรรมของเหล่าพญานาคทั้งหลาย : การวนเวียนไปตามวัฏจักรแห่งกรรม

-การเกิดเป็นพญานาคด้วยความสุขสมปรารถนา

-บ้างเริ่มต้นด้วยความอยากเป็นพญานาคแต่นานไปกลับเห็นทุกข์

-การเป็นพญานาคของบางท่านอาจเต็มไปด้วยความทุกข์ทรมาน

บทที่ ๖ ทิพยสมบัติของพญานาคา

-ทิพยวิมานของนาคเทวดาในชั้นจาตุมหาราชิกา

-ที่ตั้งและอาณาเขตของนครบาดาล

-ลักษณะทางภูมิศาสตร์โดยทั่วไปของนาคพิภพ

-มณีนาคราช : แก้วสารพัดนึกที่เกิดได้ด้วยบุญของเหล่านาคา

-มณีนาคราชของพญานาคน้ำผึ้งทอง (สุวรรณมธุรนาคราช)

บทที่ ๗ ฤทธานุภาพของพญานาคา

-ครุฑยุดนาคหรือนาคอาจยุทธ์ครุฑ?

-เพราะเหตุใดพญานาคจึงสำแดงฤทธิ์

-พญานาคสำแดงฤทธิ์ที่ปรากฏในพุทธประวัติ : ก่อนการพบกันของพญามุจลินท์นาคราชกับพระบรมศาสดา

-การเสวยวิมุตติสุข ๔๙ วัน หลังการตรัสรู้

-พญามุจลินท์นาคราชกับการคุ้มกันพระพุทธองค์จากพายุฝน

-พญานาคในโรงไฟของท่านอุรุเวลากัสสปะ

-นันโทปนันทนาคราช

-ปันนกะนาคราชกับสุมนสามเณร

.

บทที่ ๘ นาคาธิราชผู้เป็นใหญ่ใต้ลำน้ำโขง

-ตำนานพญานาคผู้สร้างแม่น้ำโขง

-เทวโองการของพญาแถนและการเริ่มสร้างแม่น้ำสองสาย

-แหล่งที่อยู่ของพญานาค

-บ่อน้ำหรือสระน้ำศักดิ์สิทธิ์ : สถานที่ซึ่งเป็นทั้งที่อยู่และช่องทางสู่โลกมนุษย์

-ช่องทางขึ้นลงเมืองบาดาลจากแม่น้ำโขง (แป่วนาค)

-พระธาตุหลวงเวียงจันทน์ คำชะโนด หนองคันแท : ช่องทางขึ้นลงที่สำคัญ

-เมืองศรีสัตนาคและตำนานอุรังคธาตุนิทาน

-ตำนานการร่วมสร้างเมืองสำคัญๆ หลายแห่งของพญานาค : กรณีท้าวบุรีจันผู้สถาปนานครเวียงจันทน์

-ต้นกำเนิดของพระธาตุพนมบนริมน้ำโขง

-ตำนานเวินพระสุก : พระนางนาคิณีผู้สร้างพระสุกเมื่อครั้งเป็นมนุษย์

บทที่ ๙ ประวัติศาสตร์และตำนานพญานาคล่มเมือง

-ตำนานสุวรรณโคมคำ : ตำนานการบูชาพญานาคด้วยโคมทอง

-เหตุการณ์ความขัดแย้งระหว่างเมืองโพธิสารหลวงและเมืองสุวรรณโคมคำ

-พญานาคกลับเป็นผู้ล่มเมืองสุวรรณโคมคำ : เพราะโทสะหรือเพราะเหตุใดกัน?

-ตำนานเมืองโยนกนาคนคร

-พญาพันธุนาคราชมาช่วยสร้างเมืองโยนกนาคนคร : พันธสัญญาคืออะไร?

-ตำนานผาแดงนางไอ่

-ตำนานเมืองอินทปัตนครและเมืองหนองหานหลวง

-ตำนานบึงโขงหลง : ความรักและความขัดแย้งระหว่างมนุษย์กับพญานาค

-เราได้อะไรจากเรื่องราวแห่งตำนานพญานาค

-พญานาคก็เป็นเช่นมนุษย์ : การรอคอยที่จะยกระดับจิตวิญญาณภายในตน

บทที่ ๑๐ ลมหายใจของพญานาค

-วิวัฒนาการของชุมชนเมืองนาค :

-จุดเริ่มต้นความศรัทธาที่ก่อเกิดจากเมืองมนุษย์

-การเริ่มต้นของชุมชนเมืองนาคใต้ลำน้ำโขง : ความรักความศรัทธาคือกลไกสำคัญ

-วิถีวัฒนธรรมในการบูชาพญานาค : อีกหนึ่งในกลไกสำคัญที่ทำให้ชุมชนเมืองนาคใต้แม่น้ำโขงขยายตัว

-การบวงสรวงพญานาคที่ไม่เพียงเป็นการต่อลมหายใจของพญานาคให้ยืนยาว

-ลมหายใจของพญานาค : ลมหายใจของการนับถือพระพุทธศาสนาที่ติดตามมาตั้งแต่สมัยที่เป็นมนุษย์

-ลมหายใจของพญานาค : ลมหายใจที่ปรากฏในงานศิลปกรรมและสถาปัตยกรรมทางพระพุทธศาสนา

-ลมหายใจของพญานาค : ลมหายใจแห่งการเรียนรู้ความจริงของชีวิต

-ดังนั้นแล้ว พญานาคและมนุษย์จะเกื้อกูลกันได้อย่างไร?

-เราได้อะไรจากการอุทิศบุญให้แก่เหล่าพญานาค

-วิธีอุทิศบุญให้แก่เหล่าพญานาค

ภาคผนวก

บ่อน้ำศักดิ์สิทธิ์ในประเทศไทย

.

เกี่ยวกับผู้เขียน

ดร.ศรัณย์ เลิศรักษ์มงคล

การศึกษา :

ปริญญาตรี ครุศาสตรบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ปริญญาโท ครุศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ปริญญาเอก พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาพระพุทธศาสนา

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย (มจร.)

ความเชี่ยวชาญ :

การศึกษาวิจัยตำนานเรื่องเล่าทางพระพุทธศาสนา / ประวัติศาสตร์

พระพุทธศาสนา สังคมวิทยาพระพุทธศาสนาและเทววิทยา