มิเชล ฟูโกต์ (Michel Foucault)

หนังสือฟูโกต์เล่มนี้เริ่มต้นด้วยความตั้งใจจะเขียนงานวิชาการเกี่ยวกับมิเชล ฟูโกต์ ในโอกาสครบรอบ 20 ปีการเสียชีวิตของเขา ซึ่งตรงกับวันที่ 25 มิถุนายน 2004 (ฟูโกต์เกิดปี 1926 และเสียชีวิตในปี 1984) เพื่อเผยแพร่แก่ประชาชนทั่วไปในหนังสือพิมพ์สุดสัปดาห์ แต่เมื่อเขียนเสร็จแล้วก็ยังรู้สึกว่ายากเกินไปสำหรับสาธารณชนทั่วไป จึงเก็บเอาไว้นานหลายปีแล้วจึงเอามาปรับปรุงเล็กน้อยซึ่งปรากฏเป็นบทความส่วนแรกในหนังสือเล่มนี้ คือบทความ “คุณูปการของมิเชล ฟูโกต์”

ในส่วนนี้ยังมีบทความซึ่งจบในตัวเอง คือบทความ “การวิเคราะห์วาทกรรมของฟูโกต์” ซึ่งมุ่งให้ความหมายโดยรวมหรือภาพรามของคำว่า “วาทกรรม” และ “การวิเคราะห์วาทกรรม” ซึ่งใช้กันแพร่หลายในแวดวงนักศึกษาและนักวิชาการบทความชิ้นนี้พยายามอธิบายสถานะทางปรัชญาของแนวคิดวาทกรรมวิเคราะห์ของฟูโกต์ และปัญหาที่แนวคิดนี้ประสบ ซึ่งเป็นบทความที่ยากขึ้นกว่าชิ้นแรกพอสมควร

ในส่วนที่สองเขียนขึ้นสำหรับนักศึกษาทางด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์และรัฐศาสตร์ทั่วไป โดยพยายามครอบคลุมงานโดยรวมของฟูโกต์ แต่อธิบายให้กระชับด้วยภาษาที่ง่ายๆ ไม่ซับซ้อนนัก การมองโดยภาพรวมที่น่าจะช่วยให้นักศึกษาได้เข้าใจงานของฟูโกต์ ที่สัมพันธ์ทั้งกับวิชาการสมัยใหม่และโลกยุคสมัยใหม่ด้วย ได้เข้าใจพัฒนาการความคิดของฟูโกต์ ความเชื่อมโยงของานในช่วงต่างๆ ของฟูโกต์

วัตถุประสงค์อีกอย่างคือ การอธิบายที่มาของความคิดของฟูโกต์ในเชิงปรัชญา รวมทั้งเหตุผลว่าเหตุใดฟูโกต์จึงต้องเสนอแนวคิดบางด้านออกมา อาทิแนวคิด Archeology, Governmentality, Genealogy, Discourse, Statement, Event, Will to Knowledge ฯลฯ ซึ่งเหตุผลสำคัญก็คือ ความพยายามที่จะหลีกพ้นแนวคิดกระแสหลักแบบเดิมๆ และเสนอทางออกใหม่ๆ ขึ้น อีกเหตุผลหนึ่งก็คือ ความจำเป็นเชิงปรัชญาที่นักคิดทุกคนต้องประสบ เพื่ออธิบายสถานะของความคิดของตนเอง ว่าจะแก้ปัญหาความเป็นอภิปรัชญา (metaphysics) ที่ทุกคนมักพยายามหลีกเลี่ยงกันได้หรือไม่

สารบัญ

ภาค 1 คุณูปการของมิเชล ฟูโกต์
ภาค 2 ฟูโกต์กับวาทกรรม
ภาค 3 ฟูโกต์กับประวัติศาสตร์
ภาค 4 การวิพากษ์ Modernity มุมมองใหม่ต่อสังคมสมัยใหม่ของฟูโกต์
ภาค 5 ตัวตน อำนาจ การต่อต้าน และการปลดเปลื้องตัวเอง