บทละครนอกเรื่องแก้วหน้าม้า พระนิพนธ์ในกรมหลวงภูวเนตรนรินทรฤทธิ์ เป็นเรื่องที่ได้รับความนิยมมาแต่โบราณเรื่องหนึ่ง เนื้อหาโดยรวมสนุกสนาน ชวนติดตาม ทั้งยังมีลักษณะเด่นแปลกไปกว่าบทละครนอกเรื่องอื่นๆ กล่าวคือ นางแก้วหน้าม้าหรือนางมณีนางเอกของเรื่องเป็นสตรีปัญญาไว มีไหวพริบฉลาดในการแก้ปัญหา อีกทั้งมีความสามารถในการศึกสงคราม เป็นผู้ช่วยเหลือสามีให้รอดพ้นจากอันตรายได้ทุกครั้ง
สารบัญ
คำนำ
บทละครนอก เรื่องแก้วหน้าม้า
– ท้าวมงคลราชครองกรุงมิถิลา
– พระพินทองราชโอรสทรงว่าว
– กล่าวถึงนางแก้วหน้าม้า
– นางแก้วหน้าม้าเก็บว่าวได้
– พระพินทองตามขอว่าว
– พระพินทองให้สัญญาจะรับนางเป็นมเหสี
– ตายายเข้าเฝ้าท้าวมงคลราช
– ท้าวมงคลราชให้นางแก้วหน้าม้าชะลอเขาพระสุเมรุ
– พระฤาษีให้นาวาเหาะแก่นาง
– ท้าวมงคลราชให้วอมารับนางแก้วเข้าวัง
– พระพินทองไม่ปรารถนาจะรับนางเป็นมเหสี
– ท้าวมงคลราชขอพระธิดาเมืองโรมวิถีให้พระพินทอง
– พิธีอภิเษกพระพินทองกับนางทัศมาลี
– นางแก้วหน้าม้าไปตามพระพินทอง
– นางแก้วแปลงกายเป็นหญิงงามชื่อนางมณี
– พระพินทองต้องใจนางมณี
– พระพื้นทองลอบมาพบนางมณีที่บ้านตายาย
– พระพินทองออกอุบายจะไปประพาสป่า
– นางมณีตั้งครรภ์
– ท้าวมงคลราชกับมเหสีส่งข่าวให้พระพินทองกลับเมือง
– พระพินทองออกจากเมืองโรมวิถี
– พระพินทองมารับนางมณีกลับเมือง
– นางมณีไม่ยินยอม
– พระพินทองให้แหวนและภูษาไว้ดูต่างหน้า
– นางมณีคลอดพระโอรส
– นางมณีพาพระโอรสไปฝากพระฤาษี
– พระพินทองหลงทางในทะเล
– พระพินทองเข้าเมืองยักษ์ของท้าวพาลราช
– พระฤาษีเล็งญาณเห็นให้ทางแก้วไปช่วย
– นางแก้วแปลงเป็นมาณพฆ่าท้าวพาลราช
– นางสร้อยสุมณฑากับพระธิดาพญายักษ์ถวายตัว
– ปลงศพท้าวพาลราช
– นางแก้วแปลงพาพระพินทองกลับเมือง
– นางแก้วแปลงกับพระธิดาท้าวพาลราช เฝ้าพระพินทอง
– นางแก้วรับพระโอรสกลับเมืองมิถิลา
– พระพินทองกลับเมืองมิถิลา
– พระพินทองได้พบพระโอรส
– พระพินทองไม่รับว่าเป็นลูกเกิดจากนางแก้ว
– นางแก้วถอดหน้าม้าเป็นนางมณี
– พระพินทองเผารูปหน้าม้า
– กำหนดการอภิเษกสยุมพร
– นางทัศมาลีมาเมืองมิถิลา
– นางมณีประชดนางทัศมาลี












