ปาฏิหาริย์นั้นมีจริง / พีระ เจริญวัฒนนุกูล

หนังสือเล่มนี้มีข้อเสนอว่าสาเหตุที่ไทยรอดพ้นจากการลงโทษโดยอังกฤษนั้นหาได้

เกิดจากการทูตแบบไผ่ลู่ลม บทบาทของเสรีไทย หรือความช่วยเหลือของสหรัฐ

อเมริกาแต่อย่างใด หากแต่เกิดจากปาฏิหารย์และความบังเอิญ โดยหนังสือเล่มนี้

ได้อาศัย “วิธีคิดอันสวนทางจากข้อเท็จจริงอย่างจำกัด” (restrained counter-

factualism) เพื่อพิจารณาว่ามีทางเลือกใดที่ผู้กำหนดนโยบายไทยได้คิดเอาไว้

แต่ไม่ได้เกิดขึ้นจริงบ้าง หนังสือเล่มนี้พบว่าการประกาศสันติภาพในวันที่ 16

สิงหาดม พ.ศ. 2488 เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของปัญหาเท่านั้น และไม่ใช่จุดที่ช่วย

ให้ไทยรอดพ้นแต่อย่างใด เพราะผู้กำหนดนโยบายไทยมีความประสงค์ที่จะลงนาม

ในสัญญาที่ลงโหษไทย ราวกับชาติที่แพ้สงครามถึงสามครั้งสามหน แต่กลับมี

เหตุบังเอิญทำให้ไทยไม่ได้ลงนามในสัญญาที่ว่าถึงสามครั้งเช่นเดียวกัน