อุดมการณ์และกลไกทางอุดมการณ์ของรัฐ

การพัฒนาทฤษฎีเรื่องรัฐให้มีความคืบหน้าต่อไปนั้น ลำพังเพียงการแยกความแตกต่างระหว่าง อำนาจของรัฐ กับ กลไกของรัฐ ดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้น นับว่ายังไม่เพียงพอ เรายังจำเป็นต้อพลิกดูอีกด้านหนึ่งของเหรียญของกลไกรัฐ โดยที่ด้านหนึ่งนั้นเราได้มองเห็นแล้วว่า คือด้านที่ปราบปรามกดขี่ หากแต่เราจะต้องไม่ปะปน ระหว่างด้านทั้งสองของเหรียญนี้ สำหรับอีกด้านของเหรียญ กลไกรัฐนี้ ข้าพเจ้าจะขนานนามโดยอาศัยลักษณะ ของตัวมันว่า กลไกทางอุดมการณ์ของรัฐ