กรรมนิพพาน มหาสาวิกาสมัยพุทธกาล / พอล คารุส

‘”นิทานเรื่องนี้ (กรรม) ทำความพอใจให้แก่ข้าพเจ้ายิ่งนัก

ด้วยเหตุสองประการคือ ทั้งลึกซึ้งและทั้งปราศจากศิลปะ

สมัยนี้สัจจะถูกทำให้เลือนรางเสียมาก

แต่สัจจะก็ย่อมคงเป็นสัจจะ

คือความชั่วร้ายนั้นอาจเลี่ยงเสียได้

และคุณความดีก็อาจเข้าถึงได้

ด้วยความวิริยะอุตสาหะของแต่ละคน

โดยไม่มีทางอื่นใดยิ่งไปกว่านี้

ความข้อนี้แสดงไว้ให้เห็นอย่างเด่นชัด

ในนิทานเรื่องนี้นับเป็นตัวอย่างอันดีที่พิสูจน์ว่า

ความสุขของแต่ละคนไม่เคยเป็นความสุขที่แท้เลย

เว้นเสียแต่ว่าความสุขนั้น ๆ

จะเกี่ยวพันถึงความสุขของเพื่อนมนุษย์ด้วยเสมอไป

“ข้าพเจ้าอ่านนิทานเรื่องนี้ให้เด็ก ๆ ฟัง เขาพากันชอบ

ในบรรดาคนที่โตแล้ว เมื่อได้อ่านนิทานเรื่องนี้แล้ว

มักเกิดการเริ่มสนทนาว่าด้วยปัญหาที่สำคัญยิ่งของชีวิต

ข้าพเจ้าถือว่านี้แลคือการแนะนำนิทานนี้อย่างดีที่สุด”

ลีโอ ตอลสตอย