ว่าด้วยการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ (On Critical Discourse Analysis)

ความน่าสนใจของงานศึกษาชิ้นนี้ของอาจารย์สามชายอยู่ที่การพยายามขยายกรอบการวิเคราะห์วาทกรรมที่ริเริ่มโดย นักปรัชญา นักคิด และนักเขียน ชาวฝรั่งเศสที่มีชื่อเสียงโด่งดังนั่นคือ มิเชล ฟูโกต์ (Michel Foucault) สู่การวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ของ นอร์แมน แฟร์คลัฟ (Norman Fairclough) ธีโอ ฟาน ลูเวน (Theo van Leeuwen) และการเคลื่อนไหวของสนามวาทกรรม ผลทำให้การศึกษาการพัฒนาในแบบของการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์ มีลักษณะตัดข้ามสาขาวิชาการต่างๆ พร้อมเผยให้เห็นถึงมิติของอำนาจที่มากับการศึกษาการพัฒนา ผ่านการวิเคราะห์ภาคปฏิบัติการทางสังคม ตัวบท และการพูด

บางส่วนจากคำนิยม โดย ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร

ความหมายของสิ่งต่างๆ ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นโดยไร้สิ่งเคลือบแฝงหรือตรงไปตรงมา หากแต่ถูกสร้างขึ้นเพื่อการกำหนดช่วงชั้นทางสังคม บ่งบอกแบบแผนการปฏิบัติ (วิธีการพูด การผลิตทางเศรษฐกิจ วิถีชีวิตประจำวัน แนวทางการปฏิสังสรรค์) ระหว่างกลุ่มคนต่างๆ ในสังคมที่มีสถานะไม่เท่าเทียมกัน โดยเป็นไปเพื่อรักษาสถานะทางอำนาจของชนชั้นปกครองไว้

การทำความเข้าใจการพัฒนาในฐานะที่เป็นวาทกรรมไม่เพียงสนใจที่ระบบความสัมพันธ์ของการผลิตสร้างความรู้ว่าด้วยการพัฒนาเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการใช้ยุทธศาสตร์ในการสถาปนาให้การพัฒนามีลักษณะเป็น ‘สถาบัน’ มีกระบวนการปฏิบัติที่ชัดเจนเป็นขั้นตอน…และแบบแผน การปฏิบัติต่อสิ่งที่เรียกว่าการพัฒนา ซึ่งสิ่งเหล่านี้ถูกสร้างขึ้นจากความรู้ จากนั้นการพัฒนาได้ผลักสิ่งที่ด้อยพัฒนาให้กลายเป็นอื่น

บางส่วนจาก ว่าด้วยการวิเคราะห์วาทกรรมแนววิพากษ์