บทสนทนาว่าด้วยความยุติธรรม (ส.ศิวรักษ์)

ประเด็นปัญหาว่าด้วยความยุติธรรมนับเป็นปัญหาที่สลับซับซ้อนอยู่ไม่น้อย เหล่านักปราชญ์นับแต่โลกยุคโบราณมาต่างขบคิดอภิปรายปัญหานี้กันมา โดยตลอด จวบจนปัจจุบัน..อาจารย์สุลักษณ์ ศิวรักษ์ ได้กล่าวอย่างน่าสนใจว่า “ความยุติธรรมต้องฝึกให้คนกล้าหาญ ทางจริยธรรม ถ้าฝึกไม่ได้ถคือว่า ล้มเหลว”

…ยังได้ให้ตัวอย่างและระบบการฝึกฝนอบรมบุคคลากร(ในทางกฎหมาย) ที่น่าสนใจจากประเทศอังกฤษซึ่งท่านเป็นศิษย์เก่าไว้รวมไปถึงข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์อื่น ที่ท่านเห็นว่าเป็นตัวอย่างที่สำคัญของความกล้าหาญทางจริยธรรมที่ปรากฎขึ้นในสังคมของเราด้วย…

ประเด็นที่รองศาสตราจารย์ ดร. ณรงค์ เพ็ชรประเสริฐ หยิบยกขึ้นอภิปรายกลับตีตรงลงที่จุดบอดที่สุดของระบบการศึกษา วิชานิติศาสตร์ ในประเทศนี้ “ผมพูดเสมอว่า คณะนิติศาสตร์ มีแต่นักกฎหมายแต่ไม่มีนักนิติศาสตร์

…ความรู้และความถูกต้องสำคัญกว่าตัวบุคคลหรือพรรคพวกถ้าคุณ เติบโตไปเป็นผู้ใหญ่ในวันหน้า คุณจะเห็นว่าสังคมไทยในวันนี้ยังเป็นสังคมบุคลาธิษฐาน ยึดตัวบุคคลและยึดพรรคพวกมากว่าหลักการและเหตุผล”

(จาคำนำของ ฐาปนันท์ นิพิฏกุล)

สารบัญ

คำนำ ฐาปนันท์ นิพิฏฐกุล

คำปรารภ กิตติบดี ใยพูล

ภาค ๑ ว่าด้วย ความยุติธรรมทางกฏหมาย

โดย ส. ศิวรักษ์

๑ นิติศาสตร์กับความยุติธรรม

๒ ความยุติธรรมกับความกล้าหาญทางจริยธรรม

๓ มโนธรรมสำนึกกับความยุติธรรม

๔ ยุติธรรม และกล้าหาญทางจริยธรรม ในบริบไทย

๕ ศาสนาพุทธกับความยุติธรรม

๖ กระบวนทัศน์นิติศาสตร์สำหรับอนาคต

ภาค ๒ ว่าด้วยความยุติธรรมทางสังคม

โดย ณรงค์ เพ็ชรประเสริฐ

๑ พวกมึงพวกกูที่ไร้สาระ

๒ ปัญหาหลักคือความเหลื่อมล้ำ ๕ ด้าน

๓ ปัจเจกหรือส่วนรวม

๔ ใครสร้างกฎหมายเพื่อใคร

๕ แก้ตรงไหนดี:สงคราม ๓ ด้าน

๖ ศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์

๗ รัฐแจกเงินตอบโจทย์หรือไม่

๘ ดอกเบี้ยธนาคาร และการลงทุนจากต่างประเทศ

๙ แก้ปัญหาความยากจนโดยรัฐ